Fizjoterapia okołoporodowa

Na czym polega fizjoterapia okołoporodowa?

Fizjoterapia okołoporodowa polega na przygotowaniu kobiety do ciąży, łagodzeniu dolegliwości w czasie ciąży, przygotowaniu do porodu, nauce radzenia sobie z bólem w czasie porodu oraz na przywróceniu stanu sprzed ciąży w połogu. Bardzo ważną rolę w tym okresie odgrywa również edukacja, która ma za zadanie uświadomić kobiecie co może robić aby w dobrym samopoczuciu przeżyć ten piękny czas. Dobre przygotowanie do porodu warunkuje w dużej mierze jego przebieg, a w konsekwencji połóg, dlatego nawet jeśli pacjentce nie dokuczają dolegliwości związane często z ciążą, warto aby przygotowała się odpowiednio do porodu.

Ciąża

Z jakimi problemami podczas ciąży udać się do fizjoterapeuty uroginekologicznego?

W ciąży mogą występować bóle miednicy związane m. in. z ruchomością stawów miednicy i kręgosłupa, napięciem więzadeł, utrudnionym drenażem, powiększającą się macicą, a także ze zmianą środka ciężkości oraz zmianą napięcia mięśniowego.

Ból odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa to najczęstsza dolegliwość kobiet w okresie ciąży. Przyczyny tej dolegliwości mogą być różne tj.: mięśniowe, stawowe, więzadłowe, dyskowe. Zmiana ustawienia miednicy i kręgosłupa w ciąży, może powodować duże obciążenie stawów międzykręgowych kręgosłupa lędźwiowego oraz podrażnienie tkanek w tej okolicy. Może dojść do ograniczenia ruchomości kości krzyżowej, stawów krzyżowo-biodrowych, spojenia łonowego oraz dolnego odcinka kręgosłupa. Przez zwiększenie kompresji na dyski w wyniku zmiany środka ciężkości może dojść do powstania dyskopatii.
Ból występujący lub nasilający się najczęściej w trzecim trymestrze ciąży jest zlokalizowany po stronie bocznej stawu biodrowego, w pachwinie lub okolicy pośladka. Zazwyczaj nasilający się podczas obciążenia. Przyczynami bólu mogą być przemijająca osteoporoza stawu biodrowego, przeciążenie oraz wiotkość więzadeł.
Ból promieniujący z odcinka lędźwiowego do kończyny dolnej. Powinien być różnicowany z zespołem mięśnia gruszkowatego, ponieważ wzmożone napięcie tego mięśnia może powodować ucisk na nerwy i naczynia tym samym imitując rwę kulszową. Przyczyną powstawania tego stanu może być hiperlordoza.
Powstające w ciąży przeciążenia i kompresja przenoszone są z kręgosłupa, na kość biodrową, stawy biodrowe, a także kończyny dolne co może skutkować koślawieniem kolan oraz obniżeniem podłużnego wysklepienia stopy.
Objawy: mrowienie w ramionach i rękach często występujące u kobiet w ciąży, co jest wynikiem obrzęku i zwiększonego ciśnienia w przedziałach powięziowych i prowadzi do ucisku na nerw pośrodkowy.
Objawy: drętwienie rąk może być również związane z zaburzeniami naczyniowo-nerwowymi kończyny górnej, co jest wynikiem ucisku na naczynia krwionośne i nerwy w okolicach zwężenia, w otworze górnym klatki piersiowej.
Zapalenie kości łonowej w okresie ciąży, które objawia się bólem w centralnej części miednicy. Ból może być większy podczas aktywności i bardziej dokuczliwy po jednej ze stron.

Rozejście spojenia łonowego to powikłanie, które może wystąpić podczas ciąży lub w trakcie porodu (duża waga urodzeniowa dziecka, ciąża bliźniacza, ciężki poród). W czasie ciąży na skutek działania progesteronu i relaksyny zwiększa się ruchomość kości miednicy oraz dochodzi do rozluźnienia więzadeł. Może to spowodować poszerzenie szpary międzyłonowej. Główny objaw to ból spojenia uniemożliwiający funkcjonowanie. W czasie ciąży należy rozejście spojenia różnicować z przeciążeniem, które może wynikać ze zwiększonej masy ciała.

Występuje najczęściej w trzecim trymestrze ciąży (znaczny przyrost masy ciała). Objawia się bólem w okolicy podeszwy i pięty.
Obrzęki szczególnie kończyn dolnych mogą występują zazwyczaj w trzecim trymestrze ciąży. Ich powstawanie związane jest z uciskiem na naczynia chłonne oraz krwionośne w okolicy miednicy mniejszej, co skutkuje utrudnionym odpływem krwi i chłonki.
Podczas ciąży pod wpływem rosnącej macicy przepona unosi się, zwiększa się pojemność oddechowa i wentylacja pęcherzykowa. Skutkiem zmian zachodzących w organizmie kobiety może być duszność spoczynkowa i/lub wysiłkowa.
Rozejście mięśni prostych brzucha występuje u wszystkich kobiet po 35 tygodniu ciąży. Powstaje ze względu na rozciągnięcie mięśni prostych brzucha, niewydolność mięśni poprzecznych i wiotkość kresy.

Prewencja polega na indywidualnym treningu mięśni dna miednicy w okresie ciąży. Wykazano dowody, że ćwiczenia mięśni dna miednicy prowadzone przez wykwalifikowanego terapeutę pomagają uniknąć lub zmniejszyć nietrzymanie moczu po porodzie.

Przygotowanie mięśni w 35/36 tygodniu ciąży, masaż krocza, nauka technik przeciwbólowych oraz postępowania poporodowego.
Połóg

Z jakimi problemami zgłosić się do fizjoterapeuty uroginekologicznego po porodzie?

Niestabilność obręczy miedniczej może wynikać z działających w czasie ciąży hormonów tj. relaksyna i progesteron. Wpływają one na zwiększenie ruchomości w obrębie miednicy oraz rozluźnienie więzadeł.

Blizny to pozostałość po przerwaniu ciągłości skóry oraz tkanek. Podczas procesu gojenia powstają struktury łącznotkankowe, które tworzą zbitą i nieregularną warstwę – zrosty. Blizna wraz ze zrostami powoduje zmniejszoną ruchomość tkanek oraz zaburza prawidłową biomechanikę.
Może się pojawić wysiłkowe nietrzymanie moczu, nietrzymanie moczu naglące/z parcia, częstomocz dzienny, nokturia (prawdziwa, rzekoma), zaburzenia w odczuwaniu potrzeby oddania moczu, ból i dyskomfort w czasie mikcji.
Do zaburzeń statyki po porodzie może dojść ze względu na: liczbę porodów, wiek rodzącej, poród zabiegowy, masę urodzeniową dziecka oraz urazy okołoporodowe.
Przyczynami dużego rozejścia pozostałego po porodzie mogą być: duża masa urodzeniowa dziecka, ciąża mnoga, wąska miednica, intensywne ćwiczenia mięśni brzucha, niewydolność tkanki łącznej, operacje brzucha.
Rozejście spojenia łonowego to powikłanie, które może wystąpić podczas ciąży lub w trakcie porodu (duża waga urodzeniowa dziecka, ciąża bliźniacza, ciężki poród). W czasie ciąży na skutek działania progesteronu i relaksyny zwiększa się ruchomość miednicy oraz dochodzi do rozluźnienia więzadeł. Może to spowodować poszerzenie szpary międzyłonowej. Główny objaw to ból spojenia uniemożliwiający funkcjonowanie.
Pomagamy w zablokowaniu pokarmu, zapaleniu sutka, przy małej ilość pokarmu/braku pokarmu, podczas nawału pokarmu, bólu piersi, obrzękach piersi.